konkursy

filmowy

muzyczny

Samantha Lisik: Gogol Bordello – trubadurzy multiKONTRAlizmu

Ośmioro imigrantów z Gogol Bordello często porusza trudne tematy. Przykładem jest „Imigraniada”, czyli protest wobec przymusowego dostosowywania się do kultury większościowej i jej podwójnych standardów.
Gogol Bordello, czyli zespół cygańsko-punkowy z Nowego Jorku, to niezwykła mieszanka różnych narodowości, języków, kolorów skóry i inspiracji muzycznych. W skład grupy wchodzi Etiopczyk (Thomas Gobena – gitara basowa), Białorusin o polsko-ukraińskich korzeniach (Pasha Newmer – akordeon), Rosjanin (Sergey Ryabtsev – skrzypce), Ekwadorczyk (Pedro Erazo – wokal), Szkotka chińskiego pochodzenia (Elizabeth Chi-Wei Sun – wokal, instrumenty perkusyjne), dwóch Amerykanów – jeden włosko-szwedzko-trynidadzkiego pochodzenia (Oliver Charles – perkusja), drugi zaś o niemiecko-polsko-norweskich i francuskich korzeniach (Michael Bernard Ward – gitara) oraz Ukrainiec romskiego pochodzenia (Eugene Hütz – wokal, gitara akustyczna, perkusja).
Już poprzez samą nazwę zespołu ujawnia się błyskotliwe poczucie humoru, ironia oraz konwencja artystyczna stosowana w ich twórczości. Nazwa pochodzi od nazwiska Mikołaja Gogola, rosyjskiego pisarza i poety, który stanowi inspirację dla artystów. Tak jak pisarz „przemycał” kulturę ukraińską do rosyjskiego społeczeństwa, podobnie zespół próbuje znaleźć miejsce dla cygańskiej i wschodnioeuropejskiej muzyki w świecie zdominowanym przez kulturę angloamerykańską. Drugi człon nazwy zespołu nawiązuje do potocznej włoskiej nazwy domu publicznego. Gogol Bordello, czyli po prostu „Dom publiczny Gogola”.
Artyści, choć pochodzą z różnych zakątków świata i śpiewają w różnych językach (m.in. po angielsku, romsku i ukraińsku), zdecydowanie sprzeciwiają się szufladkowaniu ich jako zespołu wielokulturowego oraz postrzeganiu ich jako „egzotycznego towaru”. Eugene Hütz, wokalista i jednocześnie centralna i najbarwniejsza postać Gogol Bordello, w miejsce „multikulturalizmu” proponuje termin „multiKONTRAlizm”. Według Hütza muzyka Gogol Bordello stanowi rodzaj artystycznego sprzeciwu i środka zapobiegawczego wobec zjawiska globalizacji, które przyczynia się do „takiej samości” (ang. sameness) w każdej dziedzinie życia, w tym w muzyce.
Gogol Bordello przeciwstawia się nie tylko globalizacji, ale także tezie postmodernistów, że „wszystko już było”. Artyści uważają, że kultury świata zawierają materiał, który może posłużyć za źródło „nieskończonych możliwości artystycznych i nowych, rozciągających umysł kombinacji, radości i energii niezbędnej do przetrwania”. Poprzez połączenie „muzyki, teatru, chaosu i czarów” członkowie zespołu niejako zmuszają publiczność do refleksji, wyjścia poza schematy postmodernistycznego myślenia. Muzycy czerpią bezpośrednią inspirację z tradycji cygańskich, kabaretowych i punkowych, ponieważ – jak sami podkreślają – jest to coś, co znają i czują. Poprzez łączenie różnych gatunków muzycznych, różnych konwencji, różnych tradycji i języków powstaje zupełnie nowa jakość, nowy byt.
W wielu swoich utworach Gogol Bordello porusza trudny temat imigracji (wszak zespół tworzy ośmioro imigrantów), czego przykładem jest „Imigraniada”, czyli protest wobec przymusowego dostosowywania się imigrantów do kultury większościowej i jej podwójnych standardów (“All those who made it and quickly jaded/ To them we got nothing to say/ Our immigrada, immigraniada/ For them it’s Don Quixote’s kind of way/ But if you give me the invitation/ To hear the bells of freedom chime/ To hell with your double standards”). Inny przykład stanowi “Zina Marina” z albumu “Super Taranta!” poruszająca kwestię handlu ludźmi w Europie Wschodniej, czy „Greencard Husband” nawiązująca do procedury zawierania małżeństw w Stanach Zjednoczonych jedynie celem zdobycia zielonej karty, uprawniającej imigrantów do stałego pobytu.
Jeżeli spróbować scharakteryzować twórczość Gogol Bordello, to słowem-kluczem nie jest multikulturalizm, lecz mutliKONTRAlizm, czyli artystyczny sprzeciw wobec globalizacji, postmodernizmu i wszelkich utartych schematów. Można tu użyć również słowa „akulturalizm”. Gogol Bordello to po prostu grupa ludzi, którzy grają to, co chcą i to, co kochają, nie myśląc o tym, jaką kulturą czy jakimi kulturami się inspirowali.

Samantha Lisik

Źródła:
http://www.earsay.org/globalization/
https://www.facebook.com/gogolbordello
http://www.gogolbordello.com/

Dowiedz się
więcej: